تهدید سلامتی با مصرف خودسرانه آنتی‌بیوتیک‌ها

به گزارش خبرگزاری صداوسیما، رضا رزاقی، متخصص بیماری‌های عفونی و گرمسیری و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی کاشان اظهار کرد: آنتی‌بیوتیک‌ها از حدود دهه ۱۹۴۰ میلادی وارد عرصه پزشکی شدند و با تولید دارو‌هایی مانند پنی‌سیلین، بسیاری از انسان‌ها که در گذشته بر اثر عفونت جان خود را از دست می‌دادند، امکان درمان و ادامه زندگی پیدا کردند.

وی افزود: امروزه بسیاری از عفونت‌های باکتریایی از جمله عفونت‌های مغزی، ریوی، ادراری و عفونت خون، با انتخاب و تجویز مناسب آنتی‌بیوتیک قابل درمان هستند و این دارو‌ها نقش مهمی در کاهش مرگ‌ومیر ناشی از عفونت‌ها داشته‌اند.

رزاقی با بیان اینکه آنتی‌بیوتیک‌ها بر عفونت‌های باکتریایی اثر دارند و برای بیماری‌های ویروسی مؤثر نیستند، تصریح کرد: بسیاری از بیماری‌های شایع و همه‌گیر منشأ ویروسی دارند و مصرف آنتی‌بیوتیک در این موارد نه‌تنها سودی ندارد، بلکه می‌تواند زمینه‌ساز مقاومت میکروبی شود.

وی تأکید کرد: مردم نباید برای دریافت آنتی‌بیوتیک، پزشک را تحت فشار قرار دهند، بلکه باید اجازه دهند پزشک بر اساس علائم و شواهد بالینی درباره ضرورت مصرف این دارو تصمیم‌گیری کند.

عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی کاشان ادامه داد: در صورت تجویز آنتی‌بیوتیک نیز بیمار باید دارو را دقیقاً مطابق دستور پزشک، در زمان مقرر و تا پایان دوره درمان مصرف کند و حتی با بهبود علائم، درمان را خودسرانه متوقف نکند.

رزاقی، مقاومت میکروبی در برابر آنتی‌بیوتیک‌ها را یکی از چالش‌های مهم پزشکی در جهان دانست و گفت: مصرف نادرست و بی‌موقع آنتی‌بیوتیک‌ها موجب می‌شود میکروب‌ها نسبت به دارو‌ها مقاوم شوند و در نتیجه درمان عفونت‌ها دشوارتر و نیاز به استفاده از دارو‌های گران‌تر ایجاد شود.

وی با اشاره به کاهش اثربخشی برخی آنتی‌بیوتیک‌های قدیمی افزود: خانواده پنی‌سیلین‌ها که در دهه‌های گذشته ابزار بسیار مؤثری برای درمان عفونت‌ها بودند، امروز به دلیل ایجاد مقاومت میکروبی در بسیاری از موارد اثربخشی گذشته را ندارند.

این متخصص بیماری‌های عفونی و گرمسیری خاطرنشان کرد: حتی برخی اقدامات پزشکی و جراحی مهم مانند جراحی قلب و سزارین بدون دسترسی به آنتی‌بیوتیک‌های مؤثر با دشواری‌های جدی روبه‌رو خواهد شد؛ بنابراین حفظ اثربخشی این دارو‌ها یک مسئولیت مشترک میان مردم و جامعه پزشکی است.

رزاقی درباره جایگزینی دارو‌های گیاهی با آنتی‌بیوتیک‌ها نیز گفت: دارو‌های گیاهی و طب سنتی نیز باید بر اساس اصول علمی و با نظر متخصصان این حوزه مورد استفاده قرار گیرند و مصرف خودسرانه آنها نیز می‌تواند عوارض و مشکلاتی برای سلامت ایجاد کند.

وی در پایان از مردم خواست از خرید و مصرف خودسرانه آنتی‌بیوتیک‌ها پرهیز کرده و این دارو‌ها را تنها در صورت تجویز پزشک و طبق دستور وی مصرف کنند تا اثربخشی این ابزار مهم درمانی برای نسل‌های آینده نیز حفظ شود.