سید جواد حسینی، با اشاره به اقدامات این سازمان در دوران پس از دفاع مقدس گفت: سازمان بهزیستی دو پیمایش ملی درباره وضعیت سالمندان و جامعه هدف خود در دوران پساجنگ انجام داده تا آثار و پیامدهای این شرایط بر سلامت روان و وضعیت اجتماعی افراد بهصورت علمی ارزیابی شود. بهزیستی در این دوره حدود ۱۷ پویش ملی اجرا کرد. از مهمترین این پویشها میتوان به سنجش سلامت روان و سلام محله اشاره کرد، جنگ اگرچه آسیبهایی به همراه دارد، اما فرصتهایی مانند افزایش همبستگی اجتماعی نیز ایجاد میکند و باید این ظرفیت ارزشمند در کشور تقویت و گسترش یابد.
وی با اشاره به اهمیت مداخله زودهنگام در آسیبهای روانی ناشی از جنگ گفت: اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) و دیگر تروماهای ناشی از جنگ اگر در سه ماه نخست شناسایی و مداخله شوند در بسیاری از موارد قابل درمان هستند و سازمان بهزیستی در همان زمان طلایی، غربالگری سلامت روان را آغاز کرد و اکنون نیز مرحله مداخلات تخصصی در حال اجراست. همچنین همراه اول با ارسال ۶۴ میلیون پیامک امکان مشارکت گسترده مردم در غربالگری سلامت روان را فراهم کرد که یکی از مهمترین اقدامات به هنگام کشور در ایام جنگ بود.
حسینی با بیان اینکه نتایج این طرح برای ارائه به هیئت دولت آماده شده است، افزود: بر اساس یافتههای اولیه حدود ۱۷ درصد جمعیت نیازمند مداخلات جدی روانشناختی هستند و ضروری است دستگاههای مختلف با تقسیم کار ملی در این زمینه مشارکت کنند.
حسینی درباره نحوه ارجاع افراد به مراکز تخصصی گفت: دانشآموزان و معلمان به مراکز مشاوره آموزش و پرورش، دانشجویان به مراکز مشاوره وزارت علوم، جامعه ایثارگری به مراکز مشاوره بنیاد شهید، مددجویان کمیته امداد و سازمان بهزیستی به مراکز مشاوره این دو نهاد و سایر اقشار نیز به مراکز وابسته به وزارت بهداشت و وزارت ورزش و جوانان هدایت میشوند تا خدمات تخصصی بهصورت هماهنگ ارائه شود.
افزایش ۲۰۰ میلیارد تومانی اعتبار توسعه خدمات مشاوره
رئیس سازمان بهزیستی با تأکید بر ضرورت توسعه خدمات مشاوره گفت: سال گذشته ۷۰ میلیارد تومان اعتبار برای توسعه خدمات مشاوره اختصاص یافت که این رقم در سال جاری به ۲۰۰ میلیارد تومان افزایش یافته است همچنین برای چهار استان آسیبدیده از جنگ اخیر، برنامه ویژهای برای ارائه خدمات روانشناختی طراحی و اجرا شده است. محلهمحوری مهمترین رویکرد دولت چهاردهم است. زمانی که مسئولیت سازمان بهزیستی را بر عهده گرفتم و تأکید رئیسجمهور بر محلهمحوری را دیدم، خود را مخاطب این سیاست دانستم و طرح سلام محله یا سلامت اجتماعی محلهمحور را آغاز کردیم.
وی با اشاره به زیرساختهای اجرای این طرح افزود: یکی از مهمترین چالشهای فعالیت محلهمحور، کمبود کانونهای در دسترس بود به همین منظور، ۲۷۵۰ کانون شامل مراکز مثبت زندگی، مدارس، مساجد و دیگر پایگاههای محلی برای اجرای طرح انتخاب شدند و سه هزار تسهیلگر آموزشدیده سازمان بهزیستی مسئول ساماندهی فعالیتهای محلهمحور شدند.
حسینی با اشاره به نتایج اجرای پویش یکماهه سلام محله گفت: در این پویش از مردم پرسیده شد که آیا آمادگی مشارکت در فعالیتهای داوطلبانه محله خود را دارند که ۳۷۰ هزار نفر اعلام آمادگی کردند. این افراد برای مشارکت در حوزههایی همچون خدمات عمومی، فعالیتهای فرهنگی و رسانهای، سلامت و بهداشت، پیشگیری از آسیبهای اجتماعی، ورزش، اوقات فراغت، محیط زیست و گردشگری ثبتنام کردند و استان مازندران بیشترین تعداد داوطلب را به خود اختصاص داد.
رئیس سازمان بهزیستی کشور افزود: تحقق محلهمحوری از سه مسیر امکانپذیر است. نخست انتقال خدمات دولت به سطح محلات، دوم ایجاد ساختارهای محلی مبتنی بر شوراها و انتخابات محلی و سوم خودیاری و همیاری داوطلبانه مردم که مؤثرترین و پایدارترین شیوه محسوب میشود. آنچه سازمان بهزیستی در طرح سلام محله دنبال میکند مبتنی بر همین الگوی سوم است یعنی شناسایی ظرفیتهای انسانی محلات، توانمندسازی مردم، حل مسائل از درون محله و ایفای نقش حمایتی دولت. البته دو شیوه دیگر نیز میتوانند در قالب یک مدل تلفیقی از این رویکرد پشتیبانی کنند.
حسینی با اشاره به ظرفیتهای اجرایی سازمان بهزیستی در محلات گفت: در قالب این طرح، ۲۵ نوع فعالیت در۲۷۵۰ کانون محلهمحور پیشبینی شده که از جمله آنها میتوان به ۷۷۴ کانون خاتم، ۶۹۲ مرکز سی بی آر، ۶۳۷ گروه مانا، ۴۲۸ مرکز مهارتآموزی، ۲۰۲ تسهیلگر اشتغال و ۱۴۲ پایگاه فعال غربالگری بینایی اشاره کرد.
وی از اجرای مرحله دوم طرح نیز خبر داد و افزود: در این مرحله سایر مجموعههای وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی از جمله صندوق بازنشستگی کشوری، سازمان تأمین اجتماعی، سازمان آموزش فنی و حرفهای، بانک رفاه کارگران، بانک توسعه تعاون و معاونتهای تخصصی وزارتخانه به طرح محلهمحوری میپیوندند و خدمات خود را از طریق کانونهای محلی ارائه خواهند کرد.
رئیس سازمان بهزیستی کشور درباره مرحله سوم اجرای طرح گفت: پیشنهاد ما این است که وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، سامانه و اپلیکیشن جامعی طراحی کند تا همه دستگاههای اجرایی، خدمات، محل ارائه، زمان و پایگاههای خدمت خود را در آن ثبت کنند این سامانه میتواند تصویر دقیقی از وضعیت خدماترسانی در محلات ارائه دهد و دسترسی مردم به خدمات را تسهیل کند. ما در سازمان بهزیستی میتوانیم طرح این سامانه را آماده کنیم و پس از ارائه به هیئت دولت در صورت حمایت رئیسجمهور یا معاون اول رئیسجمهور میتواند به زیرساخت اصلی اجرای سیاست محلهمحوری در کشور تبدیل شود.
رشد کمکهای مردمی به سازمان بهزیستی
حسینی در پایان با اشاره به مشارکتهای مردمی در دوران دفاع مقدس سوم گفت: در ایام دفاع مقدس سوم، مردم هزار و ۷۵۰ میلیارد تومان کمک نقدی و غیرنقدی به سازمان بهزیستی اختصاص دادند که نسبت به دوره مشابه رشد ۴۱۰ درصدی را نشان میدهد این مشارکتها بیانگر آن است که سازمان بهزیستی توانسته است حدود پنج درصد از ظرفیت و انرژی مشارکت اجتماعی جامعه را فعال و احیا کند.