گنجینه های نهفته در زمین

هرمزگان با داشتن ۱۹ ماده معدنی، یکی از مناطق شاخص کشور و بستری جذاب برای سرمایه گذاران داخلی و خارجی است.
سنگ گچ، خاک سرخ، سنگ آهن، آهک، مخلوط کوهی، مارن، نمک، کرومیت، سنگ لاشه و شن وماسه از مهم‌ترین مواد معدنی در هرمزگان است.
بیشترین ذخایر معدنی استان در شهرستان‌های حاجی آباد، بشاگرد، بندرعباس میناب، رودان، بندرخمیر و بندرلنگه قرار دارد.
به گزارش خبرگزاری صداوسیما مرکز خلیج فارس؛ معاون امور معادن و صنایع معدنی سازمان صمت هرمزگان می‌گوید: با مطالعات پهنه‌های اکتشافی، ۱۱۰ میلیون تن ذخیره قطعی مواد معدنی در هرمزگان شناسایی شده است.
ابراهیم سعدینی می‌افزاید: با تمرکز و توجه در حوزه معادن استان، پارسال اکتشاف پهنه‌های معدنی در استان ۵ برابر بیشتر از دوره‌های قبلی بود.
به گفته وی مطالعات گسترده‌تر برای اکتشاف پهنه‌های معدنی بویژه در مناطق کوشا احمدی شهرستان حاجی آباد و شهرستان بشاگرد انجام شده است که نتایج آن تا پایان خردادماه سال جاری مشخص می‌شود.
به گفته محمدرضا صالحی کارشناس حوزه معادن هرمزگان؛ از ابتدای امسال ۵ فقره پروانه بهره برداری با ذخیره قطعی ۹۶ میلیون و ۸۷۵ هزار تن مواد معدنی و ایجاد زمینه اشتغال ۷۴ نفر صادر شده است.
ذخایر دست نخورده بشاگرد
به گفته رئیس اداره صمت بشاگرد ۱۷ محدوده معدنی ثبت شده شامل منگنز، کرومیت و سنگ لاشه در این شهرستان وجود دارد.
علی زارعی می‌افزاید: از این شمار تنها ۳ محدوده فعال است و چهارده محدوده دیگر در مراحل اکتشافی قرار دارد.
به گفته وی کار اکتشافی یک محدوده به وسعت ۵ هزار و ۷۶۷ هکتار نیز در دست اجراست که زمینه اشتغال هزار نفر را فراهم می‌کند.

بیشتر بخوانید؛ پرداخت تسهیلات برای راه اندازی معادن غیرفعال
رئیس اداره صمت بشاگرد گفت: اکتشاف این محدوده هفتاد درصد پیشرفت کاری دارد و با پایان کار به بخش خصوصی واگذار می‌شود.
زارعی افزود: با فعال سازی معادن بشاگرد ده درصد نیاز داخل کشور به منگنز تامین می‌شود.

پهنه‌های معدنی، امید‌های سرمایه گذاری
سهم معدن در تولید ناخالص ملی می‌تواند تا ۵۰ درصد افزایش یابد.
براساس آمار‌های موجود، اکنون ۹۷ درصد معادن کشور در اختیار بخش خصوصی و بقیه دردست بخش دولتی است.
رئیس سازمان صمت هرمزگان می‌گوید: از ابتدای سال تاکنون چهار معدن غیرفعال با سرمایه گذاری ۱۶ میلیارد و ۴۳ میلیون ریال در هرمزگان فعال شده است.
خلیل قاسمی می‌افزاید: بیش از ۵۴ معدن راکد هرمزگان تا پایان سال به چرخه تولید باز می‌گردد.
به گفته وی پارسال نیز ۲۵ معدن غیرفعال و راکد هرمزگان با سرمایه گذاری ۴۰ میلیارد تومان فعال شده است.
رئیس سازمان صمت هرمزگان می‌گوید: فعال شدن این واحد‌ها موجب اشتغالزایی ۲۷۰ نفر شده است.
یک واحد معدن گچ جدید در استان هم آماده بهره برداری است.
هرمزگان ۱۲۵ معدن فعال دارد.
سهم صادرات
مواد معدنی مزیت مهمی در صادرات مواد غیر نفتی و جایگزین سوخت‌های فسیلی و نفت و گاز خام دارد.
کارشناس حوزه معادن هرمزگان می‌گوید: امسال ۵۰۰ هزار تن انواع مواد معدنی به ارزش ۲ و نیم میلیون دلار از استان صادر شده است.
محمدرضا صالحی می‌افزاید: سنگ گچ، سیمان و کلینکر بیشترین صادرات مواد معدنی هرمزگان است.
بیش از ۹۰ درصد ماده معدنی صادراتی هرمزگان سنگ گچ است.
هرمزگان به علت مزیت‌های نسبی مانند دسترسی سریع به بنادر و هزینه کمتر حمل بار و معادن فراوان، قطب اصلی تولید گچ در کشور است.
مهم‌ترین کار در این زمینه راه اندازی اسکله ویژه مواد معدنی در بندرخمیر است.
در این اسکله امکان پهلوگیری کشتی‌های ۵ هزار تنی وجود دارد.
کارشناس حوزه معادن هرمزگان می‌گوید: ساخت این اسکله از شهریور ۱۳۹۷ شروع شده و قرار بود در مدت ۱۸ ماه ساخته شود.
با توسعه واحد‌های فرآوری نیز امکان ایجاد ارزش افزوده بیش از ۵ برابر فراهم می‌شود.
به گفته صالحی اکنون بیش از صد واحد فرآوری انواع مواد معدنی شامل سنگ گچ، آهن، کنستانتره و شن و ماسه در استان فعال است.
سنگ گچ به محصولات گچ دانه بندی شده، انواع پودر، پانل‌های ساختمانی پیش ساخته، سقف کاذب و دیوارپوش فرآوری می‌شود.

فرآوری سنگ آهن نیز در استان شامل سنگ آهن دانه بندی شده، کنستانتره، گندله و فولاد است.
وجود مشکلات این بخش
با وجود مزیت‌های فراوان مواد معدنی و کانی در هرمزگان، این حوزه مشکلات زیرساختی زیادی در صادرات دارد.
مشکلات خطوط کشتیرانی، انتقال ارز حاصل از صادرات به کشور، از دست دادن بازار‌های بین المللی، وجود مشکلات زیرساختی مانند نبود پایانه اختصاصی صادرات مواد معدنی و نبود امکان پهلوگیری کشتی‌های بالای یکصد هزار تنی در بنادر از مهمترین مشکلات بخش معادن است.
یکی از معدن داران می‌گوید: تامین، حفظ و نگهداری ماشین‌آلات سنگین، بزرگترین چالش معادن هرمزگان است.
کامرانی می‌افزاید: علاوه بر چالش گرانی قطعات مورد نیاز ماشین آلات معدنی، هزینه‌های بالای معدن کاری، سختی راه، صعب العبور بودن مسیر‌های حمل و نقل جاده‌ای، افزایش تعرفه‌های بندری و قیمت پایین ماده معدنی از دیگر مشکلات معدن داران است.
به گفته وی معدن منگنز گوهرکوه بشاگرد، ۱۲ سال بعلت سختی راه، نبود مدیریت و سرمایه راکد مانده بود.
کارگران معادن نیز از شرایط کار و دستمزد‌های خود ناراضی اند.
دهیار روستای اسلام آباد گوهرکوه بشاگرد می‌گوید: سهم ما از این معادن فقط گردو خاک، آلودگی صوتی و محیط زیست است.
مرادیان افزود: کارگران این معادن روزمزد و بدون هیچ مزایای بیمه‌ای هستند.
نتیجه:
ایجاد فرصت‌های برابر سرمایه گذاری و حمایت از سرمایه گذاران راه تبدیل استعداد‌ها و استفاده از ظرفیت‌ها است.
بخش معدن به شرط وجود صنایع تبدیلی و ایجاد ازرش افزوده، ظرفیت بسیار خوبی در حوزه اشتغال، رونق تولید و توسعه دارد.
خام فروشی راحت‌ترین روش کسب درآمد از معادن و منابع است، اما این کسب درامد بسیار کوتاه و بدون پایداری اقتصادی، موجب نابودی منابع می‌شود.

نویسنده: مریم خیاطی